Aktualności:

Numer 5(407)    Maj 2019Numer 5(407)    Maj 2019
fot.Andrzej Charyło
2010 I 23 Przyznano Nagrody im. Księcia Konstantego Ostrogskiego

Praca naukowa w dziedzinie teologii, historii i literaturoznawstwa, działalność wydawnicza, popularyzacja wiedzy o prawosławiu poprzez docieranie z nią do różnych środowisk, elitarnych i szerokich, wreszcie codzienna, niestrudzona aktywność duchowa wśród wiernych, w warunkach jednak ekstremalnych, kiedy ponawiać trzeba pytanie o sens cierpienia i nadziei – temu poświęcają energię laureaci tegorocznej, dwudziestej pierwszej już, edycji nagród „Przeglądu Prawosławnego” imienia księcia Konstantego Ostrogskiego. Przyznaje ją za zasługi w rozwoju myśli, kultury i duchowości prawosławia oraz działalność na rzecz jednoczenia chrześcijan kapituła, na czele której stoi redaktor naczelny PP, Eugeniusz Czykwin. Otrzymali ją w tym roku inż. Jurij Andrejew i o. Nikołaj Jakuszyn z Ukrainy oraz o. Władimir Kozak z Białorusi, których drogę życiową ukierunkowała czarnobylska tragedia, prof. Walery Aleksiejew, przewodniczący Fundacji Jedności Prawosławnych Narodów z Rosji, prof. Dragisza Bojović, założyciel Centrum Badań Cerkiewnych w Niszu (Serbia), Jarosław Charkiewicz, autor licznych publikacji, związany z wydawnictwem Warszawskiej Metropolii Prawosławnej oraz Grzegorz Jacek Pelica, historyk, specjalizujący się w dziejach prawosławia na Lubelszczyźnie w XX wieku.

Jurij Andrejew w kwietniu 1986 roku był kierownikiem zmiany w czwartym bloku czarnobylskiej elektrowni, potem, w skrajnie trudnych warunkach likwidował skutki radioaktywnego wybuchu. Teraz jest prezesem związku „Czarnobyl Ukrainy”, który opiekuje się ofiarami katastrofy, proponując im pomoc medyczną, materialną i duchową.
O. Nikołaj Jakuszyn w elektrowni pracował jako ślusarz. Kiedy jednak okazało się, że na całej Ukrainie nie ma duchownego, który miałby odwagę służyć w czaronobylskiej cerkwi św. Eliasza, wśród wiernych, którzy - wysiedleni – powrócili, przyjął święcenia (wcześniej przysługiwał w cerkwi) i nigdy już nie opuścił miasta i jego świątyni. Żyje tam jak asceta na rukotwornej pustyni.
O. Władimir Kozak zaangażował się w pomoc ofiarom Czarnobyla na Białorusi. Jemu w znacznej mierze zawdzięczamy akcję „Dzieci Czarnobyla”, w którą - poprzez przyjmowanie w swych domach dzieci ze skażonej strefy – zaangażowało się wielu obywateli naszego kraju.

Walery Aleksiejew, profesor Uniwersytetu im. Łomonosowa w Moskwie, od 1995 roku, od chwili utworzenia, kieruje Fundacją Jedności Prawosławnych Narodów, niesłychanie aktywnie wspierającą Cerkiew w misji odrodzenia wiary i kultury rosyjskiego narodu. Na szczególna uwagę zasługują działania Fundacji skierowane do dzieci i młodzieży, serie wydawnicze, przywracające właściwe miejsce sprawom ducha w literaturze i sztuce i międzynarodowe konferencje naukowe, poruszające najważniejsze problemy współczesnego prawosławia. Doroczne nagrody Fundacji uchodzą za niezwykle prestiżowe.

Prof. Dragisza Bojović jest specjalistą od starej literatury serbskiej i jednym z pierwszych jej badaczy z teologicznego punktu widzenia. W swoim Centrum Badań Cerkiewnych pracuje nad szóstym już tomem wysoko cenionego rocznika „Crkvene studije”. Opublikował kilkanaście własnych, świetnych książek i zredagował wiele innych. Jego ogromną zasługą jest łączenie działalności organizacyjnej i dydaktycznej w Niszu z praca na Uniwersytecie Prisztińskim w jego serbskiej siedzibie w Kosowskiej Mitrowicy. Ściśle współpracuje z hierarchami Irinejem (wybranym niedawno na nowego patriarchę serbskiego), Artemijem raszko–prizreńskim, z monasterami i seminariami duchownymi. Przyczynia się do intelektualizacji współczesnej serbskiej kultury duchowej, wskazuje na mądry związek miedzy nauką i religią, wzmacnia rolę laikatu w Cerkwi.

Jarosław Charkiewicz, od siedmiu lat sekretarz wydawnictwa Warszawskiej Metropolii Prawosławnej jest autorem około dwudziestu książek, na przykład „Męczennicy XX wieku” czy encyklopedyczne „Tobą raduje się całe stworzenie. Matka Boża w ikonografii”, tłumaczem („Misterium wiary. Wprowadzenie do prawosławnej teologii dogmatycznej” władyki Ilariona) i redaktorem. Pracuje z rozmachem, niezwykle wydajnie, przybliżając prawosławnym w Polsce wartościowe prace teologiczne i historyczne.

Grzegorz Jacek Pelica, doktor nauk historycznych, nauczyciel w liceum w Łęcznej, dobrze jest znany czytelnikom „Przeglądu”, na którego łamach zamieścił wiele artykułów dotyczących burzliwych dziejów prawosławia na Lubelszczyźnie, w tym akcji burzenia cerkwi w 1938 roku, bratobójczych walk w latach wojny i tuż po niej czy tropienia zatartych śladów prawosławia – w architekturze, na cmentarzach, w ludziach. Jego rozprawa doktorska uzmysłowiła wielu, jak dramatycznie zdewastowaną kulturowo ziemią jest Lubelszczyzna i jak wiele jest tam jeszcze do uratowania.

Wasze opinie:



W najnowszym numerze:

Nagrody Księcia Ostrogskiego przyznane - Anna Radziukiewicz
Kilkunastoosobowa Kapituła Nagrody Księcia Konstantego Ostrogskiego, obradująca po raz 31 pod kierunkiem posła Eugeniusza Czykwina, redaktora naczelnego Przeglądu Prawosławnego, przyznała 11 stycznia nagrody za wybitne osiągnięcia w dziedzinie rozwoju duchowości, myśli i kultury prawosławnej oraz działania na rzecz jednoczenia chrześcijan. Nagrodzono już 128 osób i instytucji z wielu krajów i kilku kontynentów, w tym hierarchów, teologów, muzyków, ikonopisców, pisarzy, architektów, slawistów, historyków. Nagroda nie zna granic państwowych i konfesyjnych. W tym roku laureatami zostali: (więcej...)
Piękny jubileusz - Eugeniusz Czykwin
Aleksander Naumow, a dla wielu z nas Alik, ukończył 70 lat. By uczcić profesora światowej klasy – tak jubilata określił arcybiskup Jakub – do Supraśla przybyło całe grono polskich slawistów, z których większość to uczniowie Alika. Głównym akcentem jubileuszu była konferencja naukowa, w czasie której zaprezentowano referaty przygotowane do specjalnego, dziesiątego tomu Latopisów Akademii Supraskiej „Wieniec Chwalenija. Studia Ofiarowane Profesorowi Aleksandrowi Naumowowi na jubileusz 70-lecia”. W czasie wystąpień, w konferencji uczestniczyli m.in. prof. prof. Teresa Chyczewska-Hennel, Tomasz Kempa, Mirosław Piotr Kruk, Jan Stradomski, Marzanna Kuczyńska – naukowcy często odwoływali się do dorobku naukowego profesora Naumowa, podkreślając jego ogromny wkład w badania cerkiewnosłowiańskiej literatury. (więcej...)
Czyja ulica? - Eugeniusz Czykwin
W kwietniu 2018 roku Rada Miasta Białystok głosami radnych Prawa i Sprawiedliwości, którzy mieli wówczas większość w Radzie, jednej z ulic w Białymstoku nadała imię mjr. Zygmunta Szendzielorza ps. „Łupaszka”. Decyzja podzieliła białostoczan, gdyż dla wielu, nie tylko prawosławnych, mieszkańców regionu, także mniejszości litewskiej, Łupaszka to zbrodniarz. Po wyborach samorządowych Rada Miasta już w nowym składzie zmieniła nazwę ulicy na „Podlaską”. Uchwałę w tej sprawie w listopadzie ubiegłego roku uchylił wojewoda podlaski, a jego decyzję Rada zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który podejmie ostateczną decyzję. (więcej...)
Ustawa o wolności wolność odbiera - Andrzej Charyło
W nocy z 26 na 27 grudnia 2019 roku parlament Czarnogóry na wniosek Rady Ministrów uchwalił ustawę „O wolności wyznania i statusie prawnym wspólnot religijnych”, odrzucając wszystkie 253 poprawki, w tym 117 zaproponowanych przez Serbską Cerkiew Prawosławną. Za przyjęciem aktu głosowało 45 posłów, czyli wszyscy, którzy uczestniczyli w posiedzeniu. Nie było głosów sprzeciwu i wstrzymujących się, ponieważ rozpatrywanie ustawy odbyło się po bójce i zatrzymaniu przez policję wszystkich posłów opozycji, którzy próbowali nie dopuścić do przyjęcia regulacji prawnej, naruszającej prawa kanonicznej Cerkwi prawosławnej w Czarnogórze. Głosowanie przeprowadzono przy masowych protestach, które ogarnęły cały kraj. Manifestacje odbywały się w stolicy, Podgoricy, a także w największych czarnogórskich miastach, w Nikšiciu, Pljewlji, Barze, Budwie, Bijelo Polje, Berane, Kotorze. (więcej...)