Synod Biskupów Prawosławnych Transylwanii opublikował dokument w sprawie wspólnot unijnych tego regionu i ich roszczeń do miejsc kultu, odebranych im w 1948 roku. Biskupi mają nadzieję, że przewidziane na koniec tego roku spotkanie z hierarchią unicką doprowadzi do rozwiązania sporu. Tekst został podpisany przez trzynastu biskupów.
   "Napięcia między prawosławnymi i grekokatolikami w dwóch wsiach Transylwanii, ich sztuczne podsycanie poprzez hałaśliwe kampanie protestacyjne zarówno w kraju, jak i poza granicami, systematyczne dezinformowanie opinii publicznej, postawa naszych partnerów w dialogu, którzy zamiast spotkania wybrali apele do ministerstwa kultury i spraw religijnych, radykalizacja roszczeń grekokatolików, wykorzystujących, że Rumunia przygotowuje się do integracji ze strukturami Europy i Sojuszu Atlantyckiego, zmusza nas do złożenia wyjaśnień" - napisali w preambule.
   Hierarchowie oświadczyli, że nieustanne twierdzenie grekokatolickich hierarchów, że "większość Rumunów z Transylwanii połączyła się z Rzymem z własnej inicjatywy i całkowicie dobrowolnie, bez żadnego zewnętrznego przymusu (...) świadczy o całkowitej nieznajomości dokumentów historycznych i złej wierze". Podkreślają także dramatyczną sytuację Kościoła grekokatolickiego w 1948 r.: dyktatura komunistyczna umieściła go wówczas poza prawem i rozpoczęła gwałtowne prześladowania jego duchowieństwa. Jedyną alternatywą, jaką mieli wówczas grekokatolicy, była ponowna łączność z Cerkwią prawosławną, od której zostali odłączeni w 1700 r. Ta alternatywa nie wywołała żadnego sprzeciwu ze strony Cerkwi prawosławnej.
   Należy uwzględnić rzeczywistą liczbę wiernych każdej wspólnoty oraz to, że w ciągu czterdziestu lat wielu unitów stało się prawosławnymi, podkreślają biskupi. Podczas spisu w 1992 roku tylko 223 tysiące osób oświadczyło, że są grekokatolikami, spis z marca 2002 roku dał przybliżony wynik. W ciągu 250 lat duża grupa chrześcijan dwukrotnie była zmuszona do zmiany wyznania, obecnie mamy do czynienia z zupełnie nową sytuacją - w dobie przestrzegania swobód demokratycznych nikt nie podlega najmniejszemu przymusowi. "Najwyższy czas zrozumieć, że w wielu parafiach dzisiejsi prawosławni są byłymi unitami, a byli unici to nikt inni - tylko dawni prawosławni. Są to te same osoby, które wykorzystują te same miejsca kultu.
   Mimo tych faktów Kościół grekokatolicki w 1990 r. rozpoczął szeroką kompanię w celu "odzyskania" miejsc kultu, które należały do niego przed 1948 rokiem. Hierarchia grekokatolicka wolała odwołać się do władzy świeckiej niźli rozpocząć dialog. W 1948 roku unici dysponowali 2600 cerkwiami, dzisiaj mają 350, z których 150 zostało odebranych prawosławnym w różny sposób, dwieście zbudowano. Zdaniem biskupów z Transylwanii, rzeczywistość nie usprawiedliwia dążeń grekokatolików do odebrania dwustu cerkwi. Proporcjonalnie do obecnej liczby wiernych Kościół grekokatolicki powrócił już do sytuacji sprzed 1948 roku.
   Podkreślając, że prawa i swoboda wyboru religii każdego obywatela rumuńskiego muszą być respektowane, biskupi prawosławni proszą hierarchię grekokatolicką, by zrozumiała, że większość byłych unitów i ich następcy są dzisiaj prawosławnymi i zamierzają nimi pozostać. Potępiają kampanię oczerniania, rozpoczętą niedawno w mediach przez niektórych hierarchów grekokatolickich. Potępiają też proces sądowy rozpoczęty 3 stycznia przez Cerkiew grekokatolicką w celu uzyskania praw własności do monasteru w Nicula, którego początki sięgają 1550 r. Do tego prawosławnego ośrodka pątniczego przybywają rocznie setki tysięcy wiernych.
   Na podstawie "Service Orthodoxe de Presse" oprac. Ałla Matreńczyk