Aktualności:

2015 VII 24 O bieżeństwie w parlamencie

W holu głównym gmachu Sejmu 21 lipca została otwarta wystawa „Bieżeństwo 1915-1923. Wspólna historia”, zorganizowana przez Fundację Księcia Ostrogskiego. Obecność tematyki bieżeństwa w polskim parlamencie stała się możliwa dzięki zabiegom posła Eugeniusza Czykwina, jednocześnie przewodniczącego społecznego komitetu obchodów setnej rocznicy bieżeństwa, działającego od dwóch lat.

Patronat honorowy nad wydarzeniem objął wicemarszałek Sejmu Jerzy Wenderlich. On też otworzył wystawę. Wydarzenie zgromadziło wielu parlamentarzystów. Przybył Stefan Niesiołowski, były wicemarszałek Sejmu, Janusz Korwin-Mikke, jednocześnie eurodeputowany, Tadeusz Iwiński, Aleksander Sosna, Robert Tyszkiewicz i inni. Obecni byli też przedstawiciele służb dyplomatycznych. Ambasadę Białorusi w Polsce reprezentowali: minister radca Igor Siekreta, radca do spraw politycznych Jurij Kułabuchow i dyrektor Centrum Kulturalnego Białorusi w Polsce Eduard Szwajko. Radca Władimir Krawcow reprezentował ambasadę Federacji Rosyjskiej. Wystawa wzbudziła także duże zainteresowanie wśród dziennikarzy.

Wicemarszałek Jerzy Wenderlich ze znawstwem mówił o masowym exodusie kilku milionów ludzi z zachodnich guberni Imperium Rosyjskiego oraz Królestwa Polskiego. Zauważył, że temat jest wśród Polaków mało znany i że organizatorzy wystawy słusznie podjęli się zadania popularyzacji kwestii, będącej istotnym ogniwem naszej historii.

Zgromadzonych powitał Eugeniusz Czykwin. Wraz z Anną Radziukiewicz, prezes Fundacji Ostrogskiego, skupił się na następstwach bieżeństwa dla prawosławnych Białorusinów i Ukraińców, bo oni byli głównymi jego uczestnikami. Oboje podziękowali za możliwość prezentacji wystawy w Sejmie, najbardziej prestiżowym miejscu, w jakim mogłaby być w Polsce pokazana. Uroczystość uświetnił studziwodzki zespół Żemerwa, który wykonał kilka pieśni, śpiewanych w okresie bieżeństwa.

Jako organizatorzy byliśmy niezwykle mile zaskoczeni zainteresowaniem wystawą, na otwarcie której przybyło dużo ludzi. Okazało się, że otworzyła ona dla wielu zupełnie nieznany rozdział historii - tragiczny, fascynujący, bogaty i że tego typu przedsięwzięcia są niezwykle potrzebne.

Tego samego dnia miało miejsce posiedzenie sejmowej komisji do spraw mniejszości narodowych. Otworzył je przewodniczący komisji - poseł Mirosław Sycz, prowadził Eugeniusz Czykwin. Ekspertyzę na temat bieżeństwa przedstawił prof. Uniwersytetu w Białymstoku Eugeniusz Mironowicz. Mówił on o zachwianiu się, wręcz ruinie, nie tylko świata materialnego bieżeńców, którzy wracali po rewolucji i wojnie domowej w Rosji na ojczyste ziemie na tak zwany goły kamień, ale także świata duchowego, świata wartości. Oni widzieli w Rosji, jak sypią się dwa filary ich życia – carska władza i Cerkiew. To rodziło konsekwencje – sekty, ateizm, ruchy komunistyczne. Odbudowa świata po bieżeństwie według profesora trwała do połowy lat pięćdziesiątych XX wieku.

Podczas posiedzenia komisji zastanawiano się, dlaczego o tak ważnym okresie w życiu mieszkańców obecnej Rzeczypospolitej milczą podręczniki. Mówiono o fenomenie zupełnie nieoczekiwanego, aż tak szerokiego zainteresowania się bieżeństwem przez wnuków i prawnuków tych, którzy go doświadczyli.

Wystawę „Bieżeństwo”, której wernisaż odbył się 8 maja w kinie Forum w Białymstoku podczas obchodów 30- lecia istnienia Przeglądu Prawosławnego, obejrzeli mieszkańcy wielu miejscowości. Była ona prezentowana w Hajnówce, Bielsku Podlaskim, Białowieży, Sokółce, Narewce, Rajsku, Orli, Wasilkowie. Zostanie pokazana jeszcze między innymi w Starym Korninie, Dubiczach Cerkiewnych oraz na Świętej Górze Grabarce. Wystawa towarzyszy przeważnie ważnym wydarzeniom religijnym. Wśród zwiedzających rozpowszechniamy publikację o bieżeństwie autorstwa Doroteusza Fionika, wydaną staraniem fundacji oraz płytę z dokumentem Jerzego Kaliny na ten sam temat i materiałami pokazanymi na wystawie.

Tworząc wystawę, nie oczekiwaliśmy tak dużego nią zainteresowania. To dobrze, że chcemy poznawać swoje korzenie.

Wystawa „Bieżeństwo 1915-1923. Wspólna historia”
Kuratorzy: Eugeniusz Czykwin i Anna Radziukiewicz
Opracowanie graficzne: Anna Miszczuk-Stankiewicz

(więcej w wersji drukowanej lub w E-wydaniu Przeglądu Prawosławnego)


Fot. Anna Miszczuk-Stankiewicz, Anna Radziukiewicz
Anna Radziukiewicz

Wasze opinie:



W najnowszym numerze:

Nagrody Księcia Ostrogskiego przyznane - Anna Radziukiewicz
Kilkunastoosobowa Kapituła Nagrody Księcia Konstantego Ostrogskiego, obradująca po raz 31 pod kierunkiem posła Eugeniusza Czykwina, redaktora naczelnego Przeglądu Prawosławnego, przyznała 11 stycznia nagrody za wybitne osiągnięcia w dziedzinie rozwoju duchowości, myśli i kultury prawosławnej oraz działania na rzecz jednoczenia chrześcijan. Nagrodzono już 128 osób i instytucji z wielu krajów i kilku kontynentów, w tym hierarchów, teologów, muzyków, ikonopisców, pisarzy, architektów, slawistów, historyków. Nagroda nie zna granic państwowych i konfesyjnych. W tym roku laureatami zostali: (więcej...)
Piękny jubileusz - Eugeniusz Czykwin
Aleksander Naumow, a dla wielu z nas Alik, ukończył 70 lat. By uczcić profesora światowej klasy – tak jubilata określił arcybiskup Jakub – do Supraśla przybyło całe grono polskich slawistów, z których większość to uczniowie Alika. Głównym akcentem jubileuszu była konferencja naukowa, w czasie której zaprezentowano referaty przygotowane do specjalnego, dziesiątego tomu Latopisów Akademii Supraskiej „Wieniec Chwalenija. Studia Ofiarowane Profesorowi Aleksandrowi Naumowowi na jubileusz 70-lecia”. W czasie wystąpień, w konferencji uczestniczyli m.in. prof. prof. Teresa Chyczewska-Hennel, Tomasz Kempa, Mirosław Piotr Kruk, Jan Stradomski, Marzanna Kuczyńska – naukowcy często odwoływali się do dorobku naukowego profesora Naumowa, podkreślając jego ogromny wkład w badania cerkiewnosłowiańskiej literatury. (więcej...)
Czyja ulica? - Eugeniusz Czykwin
W kwietniu 2018 roku Rada Miasta Białystok głosami radnych Prawa i Sprawiedliwości, którzy mieli wówczas większość w Radzie, jednej z ulic w Białymstoku nadała imię mjr. Zygmunta Szendzielorza ps. „Łupaszka”. Decyzja podzieliła białostoczan, gdyż dla wielu, nie tylko prawosławnych, mieszkańców regionu, także mniejszości litewskiej, Łupaszka to zbrodniarz. Po wyborach samorządowych Rada Miasta już w nowym składzie zmieniła nazwę ulicy na „Podlaską”. Uchwałę w tej sprawie w listopadzie ubiegłego roku uchylił wojewoda podlaski, a jego decyzję Rada zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który podejmie ostateczną decyzję. (więcej...)
Ustawa o wolności wolność odbiera - Andrzej Charyło
W nocy z 26 na 27 grudnia 2019 roku parlament Czarnogóry na wniosek Rady Ministrów uchwalił ustawę „O wolności wyznania i statusie prawnym wspólnot religijnych”, odrzucając wszystkie 253 poprawki, w tym 117 zaproponowanych przez Serbską Cerkiew Prawosławną. Za przyjęciem aktu głosowało 45 posłów, czyli wszyscy, którzy uczestniczyli w posiedzeniu. Nie było głosów sprzeciwu i wstrzymujących się, ponieważ rozpatrywanie ustawy odbyło się po bójce i zatrzymaniu przez policję wszystkich posłów opozycji, którzy próbowali nie dopuścić do przyjęcia regulacji prawnej, naruszającej prawa kanonicznej Cerkwi prawosławnej w Czarnogórze. Głosowanie przeprowadzono przy masowych protestach, które ogarnęły cały kraj. Manifestacje odbywały się w stolicy, Podgoricy, a także w największych czarnogórskich miastach, w Nikšiciu, Pljewlji, Barze, Budwie, Bijelo Polje, Berane, Kotorze. (więcej...)