Aktualności:

2016 IV 04 Rosjanie na Atosie

Wystawę fotografii poświęconą tysiącleciu obecności rosyjskiego monastycyzmu na Atosie otwarto w patriarszym muzeum sztuki cerkiewnej w świątyni Chrystusa Zbawiciela w Moskwie. W uroczystości wziął udział patriarcha moskiewski i całej Rusi Kirył, przedstawiciel prezydenta Aleksander Biegłow, minister kultury Włodzimierz Miedinski.

Na stu osiemdziesięciu fotografiach zaprezentowano świętości, nabożeństwa i codzienny trud atoskich mnichów, przyrodę, skity, kielje. Ponad trzydzieści prac to reprodukcje zdjęć z końca XIX – początku XX wieku, oddających atmosferę życia rosyjskiego monasteru św. Pantelejmona.

Autorem większości współczesnych fotografii, wykonanych w latach 1984-2016 jest Kostas Asimis z Grecji, od wielu lat współpracujący z rosyjską wspólnotą na Atosie.

Pierwszy rosyjski monaster na Świętej Górze, założony w czasach św. kniazia Włodzimierza, nosił nazwę wspólnoty Bogarodzicy Ksiługru. Pierwsza pisemna wzmianka o nim pochodzi z lutego 1016 roku. Od tej daty przyjęto odmierzać rosyjską obecność na Atosie. W 1169 roku mnichom z Rusi został przekazany monaster św. Pantelejmona. Monaster Ksiługru ma obecnie status jego skitu. W 1757 i 1841 roku zostały założone dwa ruskie skity – św. Eliasza i św. Andrzeja.

Rozkwit ruskiego monastycyzmu na Atosie przypadł na drugą połowę XIX wieku. Na początku XX wieku na Świętej Górze modliło się i pracowało ponad cztery tysiące mnichów z Rosji. Od XVI do XIX wieku rosyjski monaster posiadał ponad sto różnych budowli, w tym pięć cerkwi, trapiezną, szpital, przystań.

Zgodnie z cerkiewną tradycją, na Atosie objawiła się Matka Boża, która błogosławiła i wybrała sobie to miejsce. Gdy w 422 roku Atos postanowiła odwiedzić córka imperatora Teodozjusza Wielkiego, Placida, usłyszała głos pochodzący od ikony Matki Bożej w monasterze Watopedi, który nie pozwolił jej wejść do środka. Tak narodziła się tradycja, zakazująca kobietom wstępu na Świętą Górę, potwierdzona później cesarskimi rozporządzeniami.

Początkowo na Atosie modlili się mnisi pustelnicy. W X wieku wraz z założeniem Wielkiej Ławry pojawiło się zorganizowane życie monastyczne. W IX wieku cesarz darował Świętą Górę we władanie mnichom. Wtedy ich liczba zaczęła rosnąć, a na Atos przybyli także Słowianie – Rosjanie, Serbowie, Bułgarzy.

Obecnie na Świętej Górze funkcjonuje dwadzieścia monasterów. Atos jest specyficzną, samozarządzającą się jednostką administracyjną z głównym ośrodkiem w miasteczku Kareja. Władze świeckie na półwyspie reprezentuje gubernator Atosu, który, podlegając MSZ Grecji, czuwa nad przestrzeganiem regulaminu Świętej Góry. Atos znajduje się w jurysdykcji patriarchatu konstantynopolitańskiego.

Zło należy powstrzymywać w sobie
– Grzech skaża naturę ludzkich stosunków. Są grzechy przeciwko Bogu i są grzechy przeciwko ludziom, które zatruwają ludzkie stosunki i kładą się cieniem na otoczenie – powiedział patriarcha Kirył w kazaniu po Liturgii Uprzednio Poświęconych Darów w cerkwi Chrystusa Zbawiciela. – Dobrze znamy te grzechy: pychę, kłamstwo, gniew, zawiść, wyrachowanie, nieuczciwość – mówił dalej hierarcha. – Można dalej kontynuować tę listę, z której jasno wynika, że grzeszący przed Bogiem jednocześnie zadaje ranę także innemu człowiekowi. Grzech nie ma granic. Zło ze swej natury jest takie, że domaga się wciąż nowych ofiar. Oto dlaczego zło należy powstrzymywać w sobie, bo opuściwszy człowieka, zaczyna żyć samodzielnym życiem. Dobrze znamy to z relacji z przyjaciółmi, z relacji rodzinnych – jak zło przemienia, w złym znaczeniu tego słowa, te stosunki, jak cierpią ludzie, jeśli ktoś zasiał ziarna niedowierzania, złości, gniewu, wyrachowania. Ale nie tylko otaczający świat cierpi z powodu naszego grzechu – w pierwszej kolejności cierpimy sami. Każdy powinien rozumieć, że grzesząc, zatruwa swoje własne życie – podkreślił patriarcha.
oprac. Ałła Matreńczyk

Wasze opinie:



W najnowszym numerze:

Nagrody Księcia Ostrogskiego przyznane - Anna Radziukiewicz
Kilkunastoosobowa Kapituła Nagrody Księcia Konstantego Ostrogskiego, obradująca po raz 31 pod kierunkiem posła Eugeniusza Czykwina, redaktora naczelnego Przeglądu Prawosławnego, przyznała 11 stycznia nagrody za wybitne osiągnięcia w dziedzinie rozwoju duchowości, myśli i kultury prawosławnej oraz działania na rzecz jednoczenia chrześcijan. Nagrodzono już 128 osób i instytucji z wielu krajów i kilku kontynentów, w tym hierarchów, teologów, muzyków, ikonopisców, pisarzy, architektów, slawistów, historyków. Nagroda nie zna granic państwowych i konfesyjnych. W tym roku laureatami zostali: (więcej...)
Piękny jubileusz - Eugeniusz Czykwin
Aleksander Naumow, a dla wielu z nas Alik, ukończył 70 lat. By uczcić profesora światowej klasy – tak jubilata określił arcybiskup Jakub – do Supraśla przybyło całe grono polskich slawistów, z których większość to uczniowie Alika. Głównym akcentem jubileuszu była konferencja naukowa, w czasie której zaprezentowano referaty przygotowane do specjalnego, dziesiątego tomu Latopisów Akademii Supraskiej „Wieniec Chwalenija. Studia Ofiarowane Profesorowi Aleksandrowi Naumowowi na jubileusz 70-lecia”. W czasie wystąpień, w konferencji uczestniczyli m.in. prof. prof. Teresa Chyczewska-Hennel, Tomasz Kempa, Mirosław Piotr Kruk, Jan Stradomski, Marzanna Kuczyńska – naukowcy często odwoływali się do dorobku naukowego profesora Naumowa, podkreślając jego ogromny wkład w badania cerkiewnosłowiańskiej literatury. (więcej...)
Czyja ulica? - Eugeniusz Czykwin
W kwietniu 2018 roku Rada Miasta Białystok głosami radnych Prawa i Sprawiedliwości, którzy mieli wówczas większość w Radzie, jednej z ulic w Białymstoku nadała imię mjr. Zygmunta Szendzielorza ps. „Łupaszka”. Decyzja podzieliła białostoczan, gdyż dla wielu, nie tylko prawosławnych, mieszkańców regionu, także mniejszości litewskiej, Łupaszka to zbrodniarz. Po wyborach samorządowych Rada Miasta już w nowym składzie zmieniła nazwę ulicy na „Podlaską”. Uchwałę w tej sprawie w listopadzie ubiegłego roku uchylił wojewoda podlaski, a jego decyzję Rada zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który podejmie ostateczną decyzję. (więcej...)
Ustawa o wolności wolność odbiera - Andrzej Charyło
W nocy z 26 na 27 grudnia 2019 roku parlament Czarnogóry na wniosek Rady Ministrów uchwalił ustawę „O wolności wyznania i statusie prawnym wspólnot religijnych”, odrzucając wszystkie 253 poprawki, w tym 117 zaproponowanych przez Serbską Cerkiew Prawosławną. Za przyjęciem aktu głosowało 45 posłów, czyli wszyscy, którzy uczestniczyli w posiedzeniu. Nie było głosów sprzeciwu i wstrzymujących się, ponieważ rozpatrywanie ustawy odbyło się po bójce i zatrzymaniu przez policję wszystkich posłów opozycji, którzy próbowali nie dopuścić do przyjęcia regulacji prawnej, naruszającej prawa kanonicznej Cerkwi prawosławnej w Czarnogórze. Głosowanie przeprowadzono przy masowych protestach, które ogarnęły cały kraj. Manifestacje odbywały się w stolicy, Podgoricy, a także w największych czarnogórskich miastach, w Nikšiciu, Pljewlji, Barze, Budwie, Bijelo Polje, Berane, Kotorze. (więcej...)