Bielsk Podlaski to miasto wyjątkowe w skali całej Polski. W liczącym 28 tysięcy ludności ośrodku funkcjonuje pięć parafii prawosławnych, wśród których cztery mają siedzibę przy starodawnych, drewnianych świątyniach. Najstarszą z nich jest cerkiew Narodzenia Przenajświętszej Bogarodzicy, dawniej usytuowana w obrębie bielskiego zamku obronnego.
   
   Do tej właśnie świątyni odnosi się najprawdopodobniej kronikarska wzmianka z 1288 r., mówiąca o ofiarowaniu ksiąg i ikon przez księcia Włodzimierza Wasilkowicza. Po zniszczeniach zamku przez Krzyżaków zamkowa cerkiew Bogarodzicy była na nowo ufundowana przez księcia Michała Semenowicza i jego żonę księżnę Wassę. W 1506 r. król Aleksander Jagiellończyk zezwolił przenieść cerkiew z zamku na nowe miejsce. Tymczasem po śmierci Aleksandra jego żona, królowa Helena, otrzymawszy w dożywotnie władanie starostwo bielskie, przekazała cerkwi zamkowej ikonę Bogarodzicy Hodegetrii. Niebawem ikona zasłynęła cudami, a cerkiew stała się miejscem pielgrzymek. Najwidoczniej ich rzesze wymusiły na bielskich namiestnikach rychlejsze dokonanie przeniesienia świątyni z zamku (a trzeba pamiętać, że w szesnastym wieku tętnił on życiem politycznym, tu odbyło się kilka sejmów walnych litewskich). Ostatecznie przeniesiono ją w 1562 r., wraz ze szczątkami fundatorów, na ulicę Staromiejską, obecnie Jagiellońska.
   Można domniemywać, że cerkiew została zniszczona w czasie tzw. potopu szwedzkiego w połowie XVII w. Ocalała jednak większość cennego wyposażenia wraz z cudowną ikoną. Niebawem cerkiew odbudowano, a około 1740 r. gruntownie odremontowano. Kolejne remonty kapitalne przeprowadzono w latach siedemdziesiątych XIX w i w 1968 roku.
   Dwa lata temu, z inicjatywy bielskiego władyki Grzegorza, rozpoczęto kolejny, gruntowny remont, okazało się bowiem, że cerkiew znajduje się w bardzo złym stanie. Pierwszym etapem prac była dobudowa ryznicy, która dopełniła bryłę części ołtarzowej od południa. W roku ubiegłym dach cerkwi i dzwonnicy pokryto blachą miedzianą, wymieniając przy tym kopuły: dwie na cerkwi i jedną na dzwonnicy. W planach jest wymiana sfatygowanej przez czas zewnętrznej szalówki (bez pokrywania jej farbą) oraz ozdób snycerskich.
   Remont ma jeszcze bardziej uwydatnić wartość historyczną, architektoniczną i kulturową najstarszego zabytku Bielska. Cerkiew, w architektonicznej czasoprzestrzeni barokowa, odwołuje się do wcześniejszych renesansowych i gotyckich wzorców, łącząc w sobie elementy sztuki sakralnej Wschodu i Zachodu. Doskonała w proporcjach, wraz z dzwonnicą tworzy niepowtarzalny zespół architektoniczny, świetnie oddając klimat starego miasta.
   Parafia Narodzenia Bogarodzicy, podejmując się wielkiego trudu renowacji świątyni, liczy na wsparcie materialne nie tylko bielszczan. Cerkiew ta jest przecież ważnym sanktuarium i - jak było wspomniane - bezcennym zabytkiem, stanowiącym duchową spuściznę nas wszystkich. Ofiary można przekazywać na rachunek:
   PKO BP O/Białystok
   14-10201332-100130047
   Parafia Prawosławna Narodzenia Bogarodzicy w Bielsku Podlaskim
   ul. Jagiellońska 6A.