Narody młode, proces kształtowania których jeszcze się nie zakończył, najłatwiej opisywać badając ich pogranicza. Na styku z sąsiadami dzieje się to co najważniejsze, procesy tam przebiegające określać będą przyszłość - uważają socjologowie. Białorusini są narodem młodym, wciąż budującym swoją tożsamość, obserwowanie więc obrzeży ich państwa prowadzić może do ważnych wniosków.
   "Białoruś i pogranicza" to tytuł książki Elżbiety Smułkowej, białorutenistki, profesora Uniwersytetu Warszawskiego i pierwszej szefowej Katedry Kultury Białoruskiej w Białymstoku, w latach 1991-1995 ambasadora na Białorusi.
   Nie jest to jednak nowe studium, a wybór jej prac z lat 1959-2001, przede wszystkim językoznawczych, dotyczących akcentologii, fonetyki, morfologii, dialektologii, choć zamieszczono tam także pochodzące z ostatnich lat artykuły poświęcone problemom społeczno - politycznym na styku Polska - Białoruś.
   Wnioski, jakie pani profesor wyciąga, są na ogół znane wszystkim interesującym się tematyką białoruską. I nie optymistyczne. Tam gdzie stykają się ze sobą grupy mówiące różnymi językami, dochodzi do ich powolnej unifikacji, a jako język kontaktów zewnętrznych wybiera się ten, który cieszy się wyższym prestiżem.
   Prof. Smułkowa kilkakrotnie zajmowała się o kwestią używania białoruskiego w kościołach na Białorusi, natomiast nigdy w cerkwiach.Generalnie jednak zawsze przestrzega przed pochopnym wyciąganiem wnisków i posługiwaniem się zastarzałymi schematami.
   A na pracę, która badając na przykład pogranicze polsko - białoruskie powie nam coś nowego o Białorusinach, musimy jeszcze poczekać. (ota)
   
   E. Smułkowa, Białoruś i pogranicza. Studia o języku i społeczeństwie, Wydawnictwa UW, Warszawa 2002