Memorandum w sprawie eutanazji opublikowała Komisja do spraw Kościoła i Społeczeństwa Konferencji Kościołów Europejskich (KEK), w ten sposób prezentując swoje stanowisko w dyskusji toczącej się obecnie w Zgromadzeniu Ogólnym Rady Europy. W dokumencie przygotowanym z odpowiedzi nadesłanych przez kilka Kościołów członkowskich należących do prawosławnej i protestanckiej tradycji podkreślono, że w zasadzie żaden z Kościołów nie opowiada się za "aktywną eutanazją". Kościoły różnią się jednak poglądami co do możliwości "precyzyjnie sformułowanego pozwolenia przy spełnieniu surowych warunków i w wyjątkowych sytuacjach", to znaczy jedynie jako ultima ratio (środek ostateczny).
   W dokumencie na wstępie podkreśla się, że należy jednoznacznie określić pojęcie "aktywna eutanazja".
   "Wszystkie Kościoły zgadzają się, że umyślne zabójstwo cierpiących i umierających ludzi jest ciężkim grzechem - czytamy. - Wszystkie Kościoły podkreślają konieczność dobrej opieki, w tym także duszpasterskiej, nad beznadziejnie chorymi. Problem eutanazji zwykle pojawia się w sytuacji, kiedy dwie ważne zasady medycznej etyki zderzają się bądź przeciwstawiają się sobie, a mianowicie: obrona życia ludzkiego i wybawienie od bólu i cierpienia. Nawet jeśli podkreślamy konieczność aktywniejszych starań medycyny paliatywnej, musimy przyznać, że w nieznacznym procencie wypadków okazują się one nieskuteczne. Ponadto odmowa dalszego medycznego leczenia i koncentrowanie się jedynie na zmniejszeniu bólu i cierpienia może doprowadzić do skrócenia życia, a nawet do przyspieszenia procesu umierania. W tym przypadku wchodzimy na niepewną drogę- dobra opieka nad beznadziejnie chorym może oznaczać skrócenie życia.
   Wszystkie Kościoły są zgodne, że przedłużenie życia dzięki użyciu medycznych "skomplikowanych technologii" nie jest dobrodziejstwem i że z teologicznego punktu widzenia nie ma żadnych przeszkód, żeby pozwolić nieuleczalnie choremu umrzeć własną śmiercią".
   W dokumencie podkreśla się, że same technologie mogą nastręczać trudności z podjęciem decyzji na przykład w przypadku odżywiania przez sondę pacjentów, którzy przeszli udar i cierpią na dysfagię (niemożność bądź utrudnienie połykania). Jeżeli pacjent nie będzie przyjmować pożywienia drogą przez sondę może umrzeć naturalną śmiercią, ale nie ma szans na to, że jego stan zdrowia się poprawi. Jeżeli natomiast sonda zostanie odłączona po tym, kiedy stanie się jasne, że nie ma to żadnego znaczenia terapeutycznego, pacjent umrze. Pytanie, czy taką śmierć można nazwać naturalną? Ogólniejszym problemem może być określenie pojęcia "naturalny" w etyce medycyny, z uwzględnieniem tego, że leczenie medyczne bardzo często jest "nienaturalne".
   Drugim ważnym aspektem tej dyskusji jest zasada ludzkiej autonomii, oparta na innych fundamentalnych zasadach, takich jak ludzka godność i obrona życia, a jednocześnie ograniczona przez nie. Ludzka godność uważana jest za nietykalną, a autonomia nie oznacza, że możemy dowolnie rozporządzać naszym własnym życiem i śmiercią. Dlatego wolimy używać słowa "odpowiedzialność" zamiast autonomia, żeby podkreślić ten fakt, że życie ludzkie powinno charakteryzować się z punktu widzenia stosunków wzajemnych z bliźnim i Bogiem.
   Ważność znaczenia ludzkiej godności jako fundamentalnej ludzkiej wartości związana jest z obroną życia biologicznego, ale "wypada nam także rozpatrywać jakość aspektów życia. W chrześcijańskiej antropologii ludzka godność to więcej niż biologiczna kategoria".
   W zakończeniu dokumentu stwierdza się, "że decyzje o przerwaniu życia łatwo kierują nas na niepewną, podejrzaną drogę, na której skracanie ludzkiego życia będzie możliwe i wydaje się, że utworzenie pewnego systemu odpowiedniego regulowania takich decyzji nie będzie zbyteczne. Nasuwa się tylko pytanie, czy w oparciu o rekomendację 1418 (1999) Zgromadzenia Parlamentarnego można opracować uzupełniające postanowienia w tym zakresie, które nie będą rozumiane jako prawo do eutanazji, tym niemniej przyczynią się do obrony wyżej wskazanych wartości, zapewniających wsparcie cierpiącym ludziom i tym, którzy są za to odpowiedzialni".
   oprac. Ałła Matreńczyk