"Diakonia jako świadectwo i służba socjalna Cerkwi prawosławnej" - pod takim tytułem odbyło się w monasterze na Nowym Vaalamie międzynarodowe kolokwium z inicjatywy Międzynarodowego Prawosławnego Funduszu Pomocy Humanitarnej (IOCC), Światowej Rady Kościołów i Ortaid, służby diakonii Fińskiej Cerkwi Prawosławnej. Obrady pobłogosławił arcybiskup Karelii Leo, listowne błogosławieństwo przesłał patriarcha Bartolomeusz I.
   - Kolokwium to ma służyć analizie historii, podstaw teologicznych i obecnego stanu współpracy prawosławnej w zakresie pomocy społecznej - tak jego cel określał Jyrki Härkonen, dyrektor Ortaid, jeden ze współorganizatorów spotkania. Na wyjątkowy charakter kolokwium wskazywał też Aleksander Bielopopsky ze Światowej Rady Kościołów. - Od czasu upadku systemu komunistycznego w krajach Europy środkowej i wschodniej jesteśmy świadkami odnowy zaangażowania społecznego Cerkwi prawosławnej na wszystkich poziomach i we wszystkich krajach i istnieją ku temu rzeczywiste możliwości - stwierdził.
   Kolokwium otworzył metropolita Leo. Mówiąc o Cerkwi prawosławnej Finlandii podkreślał jej szczególne miejsce na styku dwóch kultur, na granicy między chrześcijaństwem zachodnim i wschodnim. To szczególne położenie geograficzne i kulturowe sprawiło, że od końca XIX wieku Cerkiew Finlandii jest bardziej otwarta i wyczulona na problemy społeczeństwa - stąd zrodziło się jej zaangażowanie w katechezę, misję i diakonię społeczną. Jednym z największych wyzwań, przed którymi stoi Cerkiew Finlandii, jest stale zmieniające się społeczeństwo, ciągle konfrontowane z następstwami globalizacji. Ważne przy tym są problemy nowych imigrantów.
   Pracom kolokwium przewodniczył o. Leonid Kiszkowski, odpowiedzialny za stosunki zewnętrzne Cerkwi prawosławnej w Ameryce, wprowadzenie do jego głównego tematu przedstawił Jyrki Härkonen. We współczesnym prawosławiu, jeśli chodzi o stosunek do diakonii, oficjalne struktury cerkiewne są najczęściej konserwatywne i milczące, a tysiące wspólnot prawosławnych - parafie, monastery, bractwa, organizacje charytatywne - twórcze i otwarte - zauważył. - Należy więc zachęcać wiernych zaangażowanych na tym drugim poziomie, by skłaniali oficjalne struktury kościelne do podejmowania inicjatyw w zakresie pomocy społecznej.
   Z referatami wystapili o. Dymitr Constantelos, emerytowany profesor Richard Stockton College w Pomona w New Jersey (USA), o. Emmanuel Clapsis, dziekan Instytutu Teologii Prawosławnej św. Krzyża w Bostonie, o. Arkadij Szatow, kapelan szpitala Golicyna w Moskwie (Rosja), biskup Jan, dyrektor serwisu służby społecznej Kościoła koptyjskiego (Egipt) i David Bryer, brytyjski laik prawosławny, przewodniczący Oxfam International, fundacji pomocy dzieciom (USA i Wielka Brytania).
   O. Clapsis podkreślał, że każdy chrześcijanin musi nauczyć się widzieć Boga w biednym, ponieważ służąc mu służy samemu Chrystusowi, jak nauczają nas Ojcowie Kościoła. Zaangażowanie społeczne Cerkwi polega na tym, by być "głosem tych, którzy są bez głosu", tworzyć i rozwijać "wspólnoty życia, miejsca pokoju i pojednania", w których odnawia się "kapitał społeczny", w których stawia się opór niesprawiedliwości i dehumanizacji. O. Szatow mówił o swoim doświadczeniu kapelana szpitalnego w Moskwie i odrodzeniu religijnych instytucji charytatywnych w Rosji - sierocińców, ośrodków dla dzieci ulicy i chorych na AIDS, służby kapelanów w więzieniach. Diakonia polega na "efuzji miłości" - powiedział. - Łatwiej jest przyjąć zewnętrzne oznaki tzw. tradycyjnego prawosławia, niż zrozumieć, że sedno chrześcijaństwa polega na tym, by prawdziwie kochać swego bliźniego.
   W dyskusji wymieniano doświadczenia z pracy Cerkwi na Bliskim Wschodzie, Kaukazie, Afryce i USA. Helene Andrea z patriarchatu antiocheńskiego podkreślała niestronnicze zaangażowanie Cerkwi prawosławnej po stronie ofiar wojny domowej w Libanie w latach 80., bez względu na ich przynależność narodowościową i religijną.
   Uczestnicy kolokwium spotkali się profesorami i studentami Uniwersytetu w Joensuu, a także z prawosławną społecznością miasta.- To kolokwium jest wydarzeniem o dużym znaczeniu, w kontekście bezprecedensowej odnowy działalności społecznej Cerkwi prawosławnej w ciągu ostatnich dziesięciu lat. Otwiera drogę nowym formom współpracy międzynarodowej w dziedzinie diakoni, żeby lepiej służyć mężczyznom i kobietom, którzy cierpią i są w potrzebie - oświadczył o. Leonid Kiszkowski.
   Uczestnicy podkreślali wagę koordynacji inicjatyw, konsultacji prawosławnych organizacji charytatywnych, a także utworzenia, na wzór Syndesmosu, Światowej Federacji Młodzieży Prawosławnej, międzynarodowej służby prawosławnej diakonii.
    Na podstawie "Service Orthodoxe de Presse" oprac. Ałła Matreńczyk