Aktualności:
2004 VII 16 Dusza poety
Znaleźć równowagę duszy to najnowszy tom wierszy Władysława Grabana, łemkowskiego poety. Jego tytuł pochodzi z wiersza Zagubione stado, będącego niejako curriculum vitae samego poety, który w latach młodości opuścił Łemkowynę, jak sam akcentuje, nie Łemkowszczyznę, w poszukiwaniu miejsca w życiu. Z rodzinnego Gładyszowa wyjechał do Sosnowca, by tam pobierać nauki. Sosnowiec z zadymionymi kominami był miejscem, gdzie podjął pierwszą pracę. Tu urodził mu się syn. Jednak dusza Łemka wzięła górę i Graban powrócił na łono Łemkowyny, osiedlając się w Krynicy. Tu znalazł równowagę duszy, oddając się pracom na rzecz kultury narodowej.
Świat w jego wierszach to stare chyże, opuszczone cmentarze, przydrożne kapliczki, zanurzone w świecie roślin i zwierząt Łemkowyny, bo to on wyzwala magiczne cofanie się czasu. Ptaki budujące wiosną gniazda niosą nadzieję na nowe życie tam, gdzie zdawałoby się, ten świat przestał istnieć - na opuszczonych siedliskach, progach zniszczonych domostw. Jesiony, buki i jodły poddawane cyklom przemijania czterech pór roku, dają świadectwo trwania etosu Łemków, mimo dziesiątków lat wygnania. W bogatej przestrzeni tak ukochanej przez Grabana Łemkowyny małe fiołki, skrzypy i barwinki obdarzają ją nostalgicznym wdziękiem, przez co wydaje się ona być Ziemią Obiecaną - teraz już na wyciągnięcie ręki, Wyspą Szczęśliwą. Ten świat jest też przesiąknięty duchowością cerkwi, bo przecież Łemko nie może bez niej żyć. W wierszach Grabana Łemkowyna jest "wielką cerkwią" otoczoną "ikonostasem lasu", mieniącą się "w ikonowym śpiewie kolorów", gdzie płaczą cerkiewne kopuły, a dzwony mają serca.
Po kilkuletniej przerwie, tomem wierszy dawnych i nowych "Znaleźć równowagę duszy" Władysław Graban powraca na scenę współczesnej poezji łemkowskiej.
Poezja to mój drugi dom. Pierwszym jest codzienność, czyli walka o chleb powszedni, mało heroiczna, wręcz szara, przyziemna. Uciekam od codzienności, ale coraz trudniej jest to robić, gdyż dopada mnie w sposób bezwzględny i ruguje z moich myśli nawet najdrobniejsze zalążki poezji... Dlatego ukrywam się w skrzydłosinym Beskidzie, w wielkim zielonym domu, pod wysoką kopułą nieba. Chronią mnie rozłożyste ramiona jodeł i jesionów. Zanurzając dłonie w srebrno-dźwięcznych strumieniach, omywam zmęczoną twarz - odnajduję równowagę duszy… polecam wszystkim nadzieję. Nadzieję rozdawaną… na garnce, na garści, na hausty - we wstępie napisał autor.
(ary)
Władysław Graban, Znaleźć równowagę duszy, Lemko Tower, Strzelce Krajeńskie 2004, s. 119.
ZAGUBIONE STADO
Czy aby znaleźć
równowagę duszy
musiałeś zamienić wzgórza
na doliny
oglądać w chłodzie poranka
zadymione niebo
z fabrycznym kominem
Dziś doświadczasz samotności jodeł
pozostawionych
na pastwę wichrów
i słonecznych promieni
Trzykroć otaczasz się
zapachem jesiennego wiatru
wspominasz wiosenny wieczór
tulący się do twojej twarzy
i pragniesz na nowo zbudować
jodłowy dom
Może zapędzisz do jego wnętrza
zagubione stado
Wasze opinie:
W najnowszym numerze:
Nagrody Księcia Ostrogskiego przyznane 
Kilkunastoosobowa Kapituła Nagrody Księcia Konstantego Ostrogskiego, obradująca po raz 31 pod kierunkiem posła Eugeniusza Czykwina, redaktora naczelnego Przeglądu Prawosławnego, przyznała 11 stycznia nagrody za wybitne osiągnięcia w dziedzinie rozwoju duchowości, myśli i kultury prawosławnej oraz działania na rzecz jednoczenia chrześcijan. Nagrodzono już 128 osób i instytucji z wielu krajów i kilku kontynentów, w tym hierarchów, teologów, muzyków, ikonopisców, pisarzy, architektów, slawistów, historyków. Nagroda nie zna granic państwowych i konfesyjnych. W tym roku laureatami zostali: (więcej...)
Piękny jubileusz 
Aleksander Naumow, a dla wielu z nas Alik, ukończył 70 lat. By uczcić profesora światowej klasy – tak jubilata określił arcybiskup Jakub – do Supraśla przybyło całe grono polskich slawistów, z których większość to uczniowie Alika. Głównym akcentem jubileuszu była konferencja naukowa, w czasie której zaprezentowano referaty przygotowane do specjalnego, dziesiątego tomu Latopisów Akademii Supraskiej „Wieniec Chwalenija. Studia Ofiarowane Profesorowi Aleksandrowi Naumowowi na jubileusz 70-lecia”. W czasie wystąpień, w konferencji uczestniczyli m.in. prof. prof. Teresa Chyczewska-Hennel, Tomasz Kempa, Mirosław Piotr Kruk, Jan Stradomski, Marzanna Kuczyńska – naukowcy często odwoływali się do dorobku naukowego profesora Naumowa, podkreślając jego ogromny wkład w badania cerkiewnosłowiańskiej literatury. (więcej...)
Czyja ulica? 
W kwietniu 2018 roku Rada Miasta Białystok głosami radnych Prawa i Sprawiedliwości, którzy mieli wówczas większość w Radzie, jednej z ulic w Białymstoku nadała imię mjr. Zygmunta Szendzielorza ps. „Łupaszka”. Decyzja podzieliła białostoczan, gdyż dla wielu, nie tylko prawosławnych, mieszkańców regionu, także mniejszości litewskiej, Łupaszka to zbrodniarz. Po wyborach samorządowych Rada Miasta już w nowym składzie zmieniła nazwę ulicy na „Podlaską”. Uchwałę w tej sprawie w listopadzie ubiegłego roku uchylił wojewoda podlaski, a jego decyzję Rada zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który podejmie ostateczną decyzję. (więcej...)
Ustawa o wolności wolność odbiera 
W nocy z 26 na 27 grudnia 2019 roku parlament Czarnogóry na wniosek Rady Ministrów uchwalił ustawę „O wolności wyznania i statusie prawnym wspólnot religijnych”, odrzucając wszystkie 253 poprawki, w tym 117 zaproponowanych przez Serbską Cerkiew Prawosławną. Za przyjęciem aktu głosowało 45 posłów, czyli wszyscy, którzy uczestniczyli w posiedzeniu. Nie było głosów sprzeciwu i wstrzymujących się, ponieważ rozpatrywanie ustawy odbyło się po bójce i zatrzymaniu przez policję wszystkich posłów opozycji, którzy próbowali nie dopuścić do przyjęcia regulacji prawnej, naruszającej prawa kanonicznej Cerkwi prawosławnej w Czarnogórze. Głosowanie przeprowadzono przy masowych protestach, które ogarnęły cały kraj. Manifestacje odbywały się w stolicy, Podgoricy, a także w największych czarnogórskich miastach, w Nikšiciu, Pljewlji, Barze, Budwie, Bijelo Polje, Berane, Kotorze. (więcej...)