Władze Estonii uznały status cywilny Cerkwi prawosławnej Estonii w jurysdykcji patriarchatu moskiewskiego. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i departament do spraw wyznań zarejestrowały diecezję oraz trzy parafie: w Tallinie, Nomme i Maardu. Wkrótce zostaną zarejestrowane także inne parafie. - W ten sposób położyliśmy kres sytuacji, która poz-bawiała dużą wspólnotę prawosławną podstaw prawnych - powiedział mini-ster spraw zagranicznych Estonii Ain Seppik. Dodał, że decyzja ta prowadzi do nadania osobowości prawnej tej jednostce, ale nie oznacza uznania jej roszczeń eklezjologicznych, kanonicznych i historycznych.
   Patriarchat moskiewski nie kryje radości z tej decyzji. - Otwiera ona drogę do ustanowienia rzeczywistej sprawiedliwości, także do uznania prawa wiernych do posiadania cerkwi, które zbudowali ich przodkowie - podkreśla oficjalny komunikat.
   Zwierzchnik Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej, patriarcha moskiewski Aleksy II, z pochodzenia Estończyk, który trzydzieści lat kierował diecezją w Tallinie, oświadczył rosyjskiej prasie, że traktuje tę decyzję jako pierwszy krok w dobrym kierunku. Nie wykluczył, że w najbliższym czasie uda się z duszpasterską wizytą do Estonii.
   Pozostaje problem przyznania miejsc kultu i własności należących do Cerkwi prawosławnej Estonii w okresie międzywojennym, które, według niektórych szacunków, stanowią 5 procent powierzchni kraju. Prawo do nich roszczą dwie obecne w Esto-nii struktury kościelne. Zgodnie ze swoim statutem Cerkiew związana z Moskwą utrzymuje, że jest sukcesorem wiekowej obecności prawosławia w Estonii i spadkobiercą Cerkwi z okresu międzywojennego. Minister spraw wewnętrznych podkreślił, że rejestracja diecezji patriarchatu moskiewskiego nie oznacza potwierdzenia, że jest ona kontynuatorką Cerkwi międzywojennej, zaś jakiekolwiek prawa własności będą musiały być dowiedzione przed sądem cywilnym. Na dzień dzisiejszy rząd uznał za jedynego legalnego sukcesora estońskiej Cerkwi prawosławnej okresu międzywojennego jednostkę, która otrzymała od patriarchatu ekumenicznego status Cerkwi autonomicznej. Oznacza to, że tylko ona może rościć prawo do wszystkich dóbr tej Cerkwi, nawet jeżeli dotychczas z tego nie korzystała.
   Kryzys wśród prawosławnych Estonii, do którego doszło po rozpadzie ZSRR, doprowadził do powstania na początku 1996 roku dwóch równoległych jednostek kościelnych. Jedna korzysta z szerokiej autonomii wewnętrznej w jurysdykcji patriarchatu moskiewskiego, druga otrzymała od patriarchatu ekumenicznego status Cerkwi autonomicznej. Obie uważają się za spadkobiercę Cerkwi prawosławnej Estonii, która miała status Cerkwi autonomicznej, przyznany przez patriarchę moskiewskiego Tichona w 1921 roku i odnowiony przez patriarchat ekumeniczny w 1923 roku, po zerwaniu więzi z Moskwą. Pierwsza, na czele której stoi metropolita Kornelius (Jacobs) , liczy 30 parafii, około 50 duchownych i 40-50 tys. wiernych. Druga, której zwierzchnikiem jest metropolita Stefan (Charalambidis) liczy 60 parafii, dwudziestu duchownych i około 20 tys. wiernych.
   oprac. Ałła Matreńczyk