Aktualności:
2008 II 21 Encyklopedia ikon Matki Bożej
Andronikowska, Betlejemska, Boleściwa, Chełmska, Chlebowa, Częstochowska, Dodanie Mądrości, Dońska, Pocieszycielka Strapionych, Smoleńska, Trójręka… Ikony Matki Bożej mają mnóstwo określeń. Miejsce Bogarodzicy w prawosławnej ikonografii jest wyjątkowe.
Zgodnie z tradycją pierwsze wizerunki Matki Bożej wykonał św. Łukasz Ewangelista. To on miał przedstawić ją jako pełną majestatu Hodegetrię – Przewodniczkę i czułą matkę w pozie nazwanej Umilenije. Inne podstawowe typy maryjnych ikon to Oranta (Modląca się), Tronująca i Wstawiennicza. W każdym z nich doliczono się mnóstwa, idących w tysiące, wariantów i odmian. Trudno niespecjaliście odróżnić je i nazwać.
Jarosław Charkiewicz przygotował nam jednak swoistego rodzaju przewodnik po ikonach Matki Bożej, ilustrowaną encyklopedię najbardziej znanych i uznanych za cudowne prawosławnych przedstawień.
Autor zastrzega, że 357 ikon z kręgu greckiego i ruskiego, o których pisze, to zaledwie wycinek tematu, ale jego praca budzi uznanie.
Ikony prezentowane są alfabetycznie, według nazw, jakie otrzymały poszczególne wizerunki bądź rodzaj przedstawień (po polsku, choć poznajemy też ich oryginalne, greckie lub rosyjskie brzmienie), zaznaczona jest również data cerkiewnego święta ku ich czci. Każde hasło, efekt cierpliwej kwerendy, a niektóre z nich to całe artykuły, zawiera dzieje ikony od momentu powstania bądź objawienia aż do czasów współczesnych i opis wizerunku. Napisano je nie z myślą o znawcach sztuki, ale ludziach wiary i aspekt duchowy zawsze jest najważniejszy.
Praca ma albumowy rozmach, przejrzysty układ, niesie wartościowe, ciekawie przedstawione treści. A przy tym to po prostu ładna książka. Świetnie nadaje się na świąteczny podarunek, ale warto postawić ją także na własnej półce.
Dorota Wysocka
__________________________
Jarosław Charkiewicz, Tobą raduje się całe stworzenie. Ikonografia Matki Bożej w prawosławiu, Warszawska Metropolia Prawosławna, Warszawa 2007.
Wasze opinie:
W najnowszym numerze:
Nagrody Księcia Ostrogskiego przyznane 
Kilkunastoosobowa Kapituła Nagrody Księcia Konstantego Ostrogskiego, obradująca po raz 31 pod kierunkiem posła Eugeniusza Czykwina, redaktora naczelnego Przeglądu Prawosławnego, przyznała 11 stycznia nagrody za wybitne osiągnięcia w dziedzinie rozwoju duchowości, myśli i kultury prawosławnej oraz działania na rzecz jednoczenia chrześcijan. Nagrodzono już 128 osób i instytucji z wielu krajów i kilku kontynentów, w tym hierarchów, teologów, muzyków, ikonopisców, pisarzy, architektów, slawistów, historyków. Nagroda nie zna granic państwowych i konfesyjnych. W tym roku laureatami zostali: (więcej...)
Piękny jubileusz 
Aleksander Naumow, a dla wielu z nas Alik, ukończył 70 lat. By uczcić profesora światowej klasy – tak jubilata określił arcybiskup Jakub – do Supraśla przybyło całe grono polskich slawistów, z których większość to uczniowie Alika. Głównym akcentem jubileuszu była konferencja naukowa, w czasie której zaprezentowano referaty przygotowane do specjalnego, dziesiątego tomu Latopisów Akademii Supraskiej „Wieniec Chwalenija. Studia Ofiarowane Profesorowi Aleksandrowi Naumowowi na jubileusz 70-lecia”. W czasie wystąpień, w konferencji uczestniczyli m.in. prof. prof. Teresa Chyczewska-Hennel, Tomasz Kempa, Mirosław Piotr Kruk, Jan Stradomski, Marzanna Kuczyńska – naukowcy często odwoływali się do dorobku naukowego profesora Naumowa, podkreślając jego ogromny wkład w badania cerkiewnosłowiańskiej literatury. (więcej...)
Czyja ulica? 
W kwietniu 2018 roku Rada Miasta Białystok głosami radnych Prawa i Sprawiedliwości, którzy mieli wówczas większość w Radzie, jednej z ulic w Białymstoku nadała imię mjr. Zygmunta Szendzielorza ps. „Łupaszka”. Decyzja podzieliła białostoczan, gdyż dla wielu, nie tylko prawosławnych, mieszkańców regionu, także mniejszości litewskiej, Łupaszka to zbrodniarz. Po wyborach samorządowych Rada Miasta już w nowym składzie zmieniła nazwę ulicy na „Podlaską”. Uchwałę w tej sprawie w listopadzie ubiegłego roku uchylił wojewoda podlaski, a jego decyzję Rada zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który podejmie ostateczną decyzję. (więcej...)
Ustawa o wolności wolność odbiera 
W nocy z 26 na 27 grudnia 2019 roku parlament Czarnogóry na wniosek Rady Ministrów uchwalił ustawę „O wolności wyznania i statusie prawnym wspólnot religijnych”, odrzucając wszystkie 253 poprawki, w tym 117 zaproponowanych przez Serbską Cerkiew Prawosławną. Za przyjęciem aktu głosowało 45 posłów, czyli wszyscy, którzy uczestniczyli w posiedzeniu. Nie było głosów sprzeciwu i wstrzymujących się, ponieważ rozpatrywanie ustawy odbyło się po bójce i zatrzymaniu przez policję wszystkich posłów opozycji, którzy próbowali nie dopuścić do przyjęcia regulacji prawnej, naruszającej prawa kanonicznej Cerkwi prawosławnej w Czarnogórze. Głosowanie przeprowadzono przy masowych protestach, które ogarnęły cały kraj. Manifestacje odbywały się w stolicy, Podgoricy, a także w największych czarnogórskich miastach, w Nikšiciu, Pljewlji, Barze, Budwie, Bijelo Polje, Berane, Kotorze. (więcej...)