Za dwa lata zostanie zakończona restauracja królewskich wrót Sofijskiego Soboru w Kijowie, zniszczonych na rozkaz bolszewików. Obecnie niezwykłej urody srebrne wrota można zobaczyć jedynie na kilku czarno-białych przedrewolucyjnych fotografiach. W 1934 roku władze bolszewickie wysłały je do  rezerwowego skarbca metali szlachetnych. Wtedy wrota pocięto, żeby łatwiej je było przetopić. Na szczęście część fragmentów ocalała, o czym dowiedziano się dopiero w połowie lat 70. Historycy i historycy sztuki niejednokrotnie proponowali ich restaurację, ale na przeszkodzie stały problemy natury finansowej i technologicznej. Dopiero teraz znalazł sie mecenas - Ukraiński Związek Przemysłowców i Przedsiębiorców przeznaczył na ten cel sto tysięcy dolarów.
   - Restauratorzy uważają, że zrealizują to zamówienie w ciągu dwóch lat - mówi główny kustosz muzeum Sofia Kijowska Żanna Arustomian. - Muszą odrestaurować zachowane fragmenty oraz przygotować kopię ut-raconych, a potem je połączyć. To bardzo trudne, ale mistrzowie są przekonani, że podołają. Główny restaurator poinformował, że będzie używać starych narzędzi z XVII-XIX wieku. To właśnie z pomocą takich narzędzi zostały wykonane wrota. Widnieje na nich data 1747 i imiona wykonawców - jubilerów z kijowskiego Podola: Piotra Wołocha, Jana Zawadowskiego i Piotra Tarana.
   Wykonane ze srebra i pozłacane wrota były ozdobą Sofijskiego Soboru prawie 190 lat. Parafianie zachwycali się pięknem jubilerskiego arcydzieła, na którym były wytłoczone figury świętych, ażurowy roślinny ornament. Do czasów rewolucji i w pierwszych latach władzy radzieckiej przed wielkimi świętami jubilerzy usuwali ze srebrnych elementów patynę, przywracali  odświętny wygląd.
   W 1977 roku część wrót została przypadkowo odnaleziona w magazynach Muzeum Kijowsko-Pieczerskiej Ławry. To właśnie tutaj w latach stalinowskich mieściło się tzw. muzealne miasteczko, do którego z całej Uk-rainy przywożono skonfiskowane cerkiewne kosztowności.
   - Odbudowa wrót będzie przebiegać w oparciu o kilka zachowanych zdjęć z końca XIX i początku XX wieku oraz pisemne dokumenty - powiedziała zastępca dyrektora generalnego dr Irina Margolina. - Specjalna komisja będzie kontrolować prace. Nie ma zresztą stuprocentowej pewności, że wrota uda się zrekonstruo-wać z zachowanych fragmentów, dlatego postanowiliśmy zamówić dokładną kopię arcydzieła. Po zakończeniu restauracji w ikonostasie pojawią się wrota albo odrestaurowane, albo kopia. W każdym  razie duplikat  będzie także przydatny, np. przy organizowaniu zagranicznych wystaw.